Regularne porządki, początek przygotowań do nadejścia zimy oraz sezonowe zbiory warzyw i owoców – koniec lata zwiastuje nadejście pracowitych miesięcy dla każdego właściciela działki. Kiedy posesje zachwycają prawdziwą feerią barw, należy zaplanować działania, które pozwolą cieszyć się pięknem roślin i kwiatów w przyszłym sezonie. Sprawdź, co robimy jesienią w ogrodzie. Zapoznaj się z poradnikiem po niezbędnych pracach od września do listopada.  

Kalendarz ogrodnika na jesień – lista niezbędnych prac

Pomarańcz, czerwień, żółć i barwy ziemi – to kolory zwiastujące nadejście nowej pory roku. Okres od września do listopada to wyjątkowo wymagający czas dla każdego ogrodnika. Liczba jesiennych prac w ogrodzie właściwie się nie kończy, od tego bowiem, ile czasu poświęcimy odpowiedniej pielęgnacji działki, zależy jej wygląd w następnym sezonie. Poza zgrabianiem kolorowych liści musimy przygotować się na wiele zadań ochronnych i porządkowych.

Co robimy jesienią w ogrodzie? Oto lista zabiegów, które należy wykonać jeszcze przed nadejściem zimy:

1. Sezonowe zbiory warzyw i owoców

Wrzesień i październik to najintensywniejszy czas zbiorów plonów. Początek jesieni w ogrodzie warzywnym to jednocześnie dobiegający końca okres wegetacji pomidorów, ogórków, fasolki szparagowej czy cukinii. Ponadto na przełomie wspomnianych miesięcy możemy zebrać dojrzałe buraki, selery, dynie, kalafiory czy marchewki. Najpóźniej z grządek znikają kapusty głowiaste, szpinak, pietruszka oraz różnorodne zioła.

Do najważniejszych jesiennych prac w sadzie zaliczymy zbiór gotowych do spożycia jabłek, gruszek, śliwek, winogrona czy brzoskwiń. Na wielu krzewach znajdziemy w tym czasie dojrzałe borówki i jeżyny. Ponadto możemy cieszyć się we wspomnianych miesiącach smakiem dojrzałych orzechów laskowych i włoskich.

Pamiętajmy, aby przechowywać zebrane owoce i warzywa w bezpiecznych oraz czystych pomieszczeniach. Część pysznych zbiorów można wykorzystać do przygotowania różnorodnych przetworów i weków.     

zbiory jesienne

2. Zabiegi w ogrodzie warzywnym

Czy wiesz, że pielęgnacja warzywniaka jesienią nie kończy się na zbiorach? Poza uporządkowaniem grządek należy postawić na zabiegi przygotowujące do kolejnego sezonu. Ponieważ większość gatunków warzyw uprawiana jest w cyklu sezonowym, to nie musimy podejmować działań chroniących rośliny przed mrozem.

Wśród najważniejszych prac koniecznych do wykonania przed zimą w ogrodzie warzywnym zaliczamy:

  • poprawienie jakości gleby przez nawożenie,
  • usunięcie lub wykorzystanie resztek po zbiorach (np. do kompostownika),
  • odchwaszczanie aż do pierwszych mrozów,
  • przekopanie podłoża.

prace porządkowe jesienią

3. Pielęgnacja drzew i krzewów ozdobnych jesienią

Podobnie jak w ogrodzie warzywnym, tak również w sadzie jesienne obowiązki nie kończą się wyłącznie na zbiorach. Jednym z ważniejszych zadań jest regularne zgrabianie liści oraz uprzątnięcie resztek np. zaschniętych owoców pozostałych na drzewach. W tym czasie należy pamiętać również o przycięciu gałęzi, usunięciu pędów, przygotowaniu gleby pod nowe rośliny i zabezpieczeniu ich przed chorobami oraz szkodnikami.

Jesień w ogrodzie to również dobry moment na przygotowanie sadu na nowy rok. Jeśli zdążymy przed pierwszymi przymrozkami, to większość gatunków jeszcze przed nadejściem zimy zregeneruje uszkodzony system korzeniowy. W tzw. drugim sezonie ogrodniczym można bezpiecznie sadzić oraz przesadzać bowiem drzewa i krzewy owocowe, rośliny z odkrytym korzeniem i balotowane oraz iglaki.  

jesienne sadzenie

4. Sadzenie jesiennych kwiatów i roślin

Koniec lata to świetny moment na nową aranżację ogrodu ozdobnego. Zastanawiasz się, jakie kwiaty kwitną jesienią? Wrzesień, październik, a nawet listopad to miesiące kojarzone przede wszystkim z wrzosami, astrami, aksamitkami, chryzantemami czy petuniami. Nie zapominajmy więc w tym czasie o regularnym usuwaniu przekwitłych kwiatostanów oraz systematycznym podlewaniu roślin.     

Ogrody jesienią należy jednak przede wszystkim przygotować na następne miesiące i kolejny sezon. W tym czasie można zdecydować się na zasadzenie różnych gatunków róż, roślin bulwiastych (zimowita jesiennego czy pełnika), zimujących w gruncie kwiatów cebulowych (tulipanów, narcyzów czy krokusów) oraz na rozmnażanie bylin (kocimiętki, barwinka czy bratków) oraz podział astrów i goździków. Część gatunków warto również jeszcze przed zimą zasiać – do tej grupy zaliczamy mak lekarski czy ostróżkę letnią. 

Nie zapominajmy, aby we wrześniu zakończyć nawożenie ogrodu i przenieść do wnętrz przed pierwszymi przymrozkami wrażliwe na chłód rośliny doniczkowe.

sadzenie roślin jesienią

5. Jesienne porządki w ogrodzie

Panujące od września do listopada warunki klimatyczno-wilgotnościowe w Polsce sprzyjają wszelkim zabiegom typu zakładanie wrzosowisk, ogrodów skalnych, trawników i sadów. Dlatego też warto wykorzystać ten czas do użyźniania, zmiany odczynu czy zwiększania zasobności gleby. Oczywiście nie należy zapominać, że podstawowa pielęgnacja ogrodu jesienią wymaga regularnego grabienia liści, podlewania roślin i porządków na rabatach.

Jakie inne prace wykonujemy w tym czasie na posesji? Wśród najważniejszych zadań można wyróżnić:

  • założenie i uzupełnianie kompostownika,
  • przegląd i zabezpieczenie narzędzi oraz mebli ogrodowych,
  • ostatnie koszenie trawy i przycinanie żywopłotu,
  • zabezpieczenie roślin przed przymrozkami,
  • przygotowanie gleby pod wiosenne nasadzenia,
  • jesienne porządki w oczku wodnym,
  • ewentualne odśnieżanie chodników i ścieżek.

grabienie liści

Koniec roku to często wymagający czas dla roślin. Jednak ogrody jesienią potrafią wynagrodzić trud włożony w ich odpowiednią pielęgnację. Warto spędzić ostatnie słoneczne dni przed zimą w uporządkowanym i pełnym roślinności zieleniaku.

Zobacz też: ogród na balkonie, czyli jakie kwiaty wybrać na taras?