Zachowek to instytucja prawna, która ma na celu chronić interesy najbliższych członków rodziny zmarłego, gdy spadkodawca pominął ich w testamencie, bądź rozporządził swoim majątkiem za życia. W polskim prawodawstwie ma znaczenie, ponieważ może zagwarantować osobie uprawnionej określoną korzyść ze spadku i to niezależnie od woli spadkodawcy. Pomoc w kwestiach prawa spadkowego dostępna jest w ofercie Kancelarii Radcy Prawnego Małgorzata Młynarczyk-Barańska.
Osoby uprawnione do zachowku
Zachowek przysługuje określonym osobom bliskim, które są krewnymi zmarłego, takimi jak zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonek czy rodzice, jeżeli byliby powołani do spadku z ustawy. Najsilniejsza ochrona przysługuje dziedziczącym w pierwszej grupie tj. małżonkowi i dzieciom spadkodawcy, z kolei ochrona rodziców jest najsłabsza. Rodzicom spadkodawcy prawo do zachowku przysługuje tylko wtedy, gdy brak jest zstępnych. Warto zauważyć, że krąg podmiotów uprawnionych do zachowku jest zamknięty. Zachowek nie przysługuje innym członkom rodziny zmarłego np. rodzeństwu. Pomimo bycia zstępnym, małżonkiem czy rodzicem prawo do zachowku nie będzie przysługiwało m.in. jeżeli osoba będzie wydziedziczona czy zrzeknie się prawa do zachowku.
Roszczenie o zachowek przysługuje zarówno przy dziedziczeniu testamentowym, jak i ustawowym. Stanowi zabezpieczenie interesów osób najbliższych zmarłego przed skutkami dokonanych przez niego rozporządzeń majątkiem.
Obliczanie wysokości zachowku
Wysokość zachowku jest ściśle określona przez przepisy prawa. Wpływ na nią mają m.in. wiek uprawnionego (małoletniość) czy zdolność do pracy. Aby obliczyć wartość tego świadczenia, należy uwzględnić wartość całego majątku, poczynione darowizny, a także sytuację osoby uprawnionej do zachowku. Wpływ na wysokość zachowku mają także długi spadkowe, które obniżają jego wartość. Pomoc w kwestiach prawa spadkowego dostępna jest w ofercie Kancelarii Radcy Prawnego Małgorzata Młynarczyk-Barańska.
Procedura dochodzenia zachowku
Aby dochodzić zachowku, należy zgromadzić odpowiednie dokumenty, takie jak akt zgonu spadkodawcy czy testament, jeżeli został sporządzony. Proces rozpoczyna się od przedsądowego wezwania do zapłaty określonej kwoty pieniężnej tytułem zachowku. Jeżeli zobowiązany nie zapłaci dobrowolnie kolejnym krokiem jest skierowanie pozwu do właściwego sądu. Ważne jest przestrzeganie terminów, gdyż roszczenie przedawnia się po 5 latach od ogłoszenia testamentu bądź otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy (gdy zmarły nie sporządził testamentu). Warto zatem skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w prawie spadkowym, aby móc uniknąć błędów i przyspieszyć proces dochodzenia roszczeń. Dochodzenie zachowku może być skomplikowane, jednak odpowiednia wiedza oraz wsparcie mogą ułatwić realizację tego prawa.
