Wiele terenów nie zostało jeszcze przebadanych pod kątem zabytków archeologicznych. W związku z tym zarówno na powierzchni, jak i pod ziemią może skrywać się wiele tajemnic przeszłości. Stąd też zdarzają się sytuacje, że podczas realizacji inwestycji budowlanej natrafia się na stanowisko archeologiczne. Czy może to uniemożliwić dalsze prace? Jak można temu zapobiec? Między innymi na te pytania odpowiadamy w poniższym artykule.

Czym jest stanowisko archeologiczne?

Tym mianem określa się każdy ślad działalności, który pozostawił człowiek w przeszłości. Mogą być to zarówno przedmioty użytkowe lub ich zachowane fragmenty, jak i osady, cmentarze lub krajobrazy. W związku z tym dzielą się one na ruchome oraz nieruchome. Nie ma żadnej granicy czasowej wyznaczającej, które elementy można nazywać stanowiskami archeologicznymi, a które nie. Niemniej jednak im są one starsze, tym bardziej cenne dla badań oraz dziedzictwa kulturowego. Kontrolowanie takich miejsc jest niezwykle trudne, ponieważ z reguły znajdują się one na terenach niezamieszkałych. W związku z tym dużym zagrożeniem dla nich są wszelkiego rodzaju inwestycje budowlane. To wtedy właśnie najczęściej dochodzi do ich odkrycia.

Jak bada się tego rodzaju obiekty?

Należy zaznaczyć, że od 1987 roku na terenie naszego kraju prowadzony jest projekt Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP). W ramach tego przedsięwzięcia archeolodzy prowadzą badania powierzchniowe, mające na celu odnajdywanie reliktów przeszłości. Na podstawie takich odkryć wyznacza się właśnie stanowiska archeologiczne, które muszą być ujęte w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Niekiedy to zabytki ruchome mogą świadczyć o istnieniu osady lub cmentarzyska w danym miejscu. W takiej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie bardziej zaawansowanych ratowniczych badań wykopaliskowych. Pozwalają one na odkrycie i udokumentowanie wszystkich elementów w obrębie takiego stanowiska archeologicznego.

Co oznacza stanowisko archeologiczne dla inwestora?

Bez względu na to, czy takie zabytki będą występować na działce przeznaczonej pod budowę domu jednorodzinnego, czy też większego obiektu, konieczne staje się przeprowadzenie wspomnianych wyżej badań bądź nadzoru archeologicznego. Druga sytuacja ma najczęściej miejsce, gdy miejsce inwestycji jest zlokalizowane w pobliżu już odnalezionego stanowiska. Co ważne przy dopełnieniu wszystkich niezbędnych formalności, budowa będzie mogła być zrealizowana, choć moment jej zakończenia może się nieco oddalić w czasie. Najlepiej w razie jakichkolwiek wątpliwości skontaktować się na przykład z firmą archeologiczną Detekt, znajdującą się w Gdańsku. Specjaliści pomogą nie tylko w uzyskaniu informacji, czy dany teren znajduje się w obrębie strefy ochrony archeologicznej, ale również wspomogą w zrealizowaniu wszystkich spraw urzędowych w zakresie prawno-konserwatorskim. Pomoże to uniknąć nieoczekiwanych problemów i opóźnień w procesie budowlanym.