Elementy i konstrukcje metalowe towarzyszą nam na każdym kroku i nie sposób wyobrazić sobie funkcjonowania bez nich jakiejkolwiek dziedziny naszego życia. Należy jednak pamiętać, że aby elementy wykonane z metalu mogły właściwie spełniać swoje zadania niezbędne jest przede wszystkim nadanie im odpowiedniego kształtu oraz konkretnych właściwości fizycznych i chemicznych, zaś jedną z najpopularniejszych metod umożliwiających przeprowadzenie procesu kształtowania metalu, jest obróbka plastyczna.

Czym wyróżnia się obróbka plastyczna metali

Wymagany kształt i właściwości metalu można uzyskać poprzez zastosowanie kilku odmiennych od siebie metod. Są to obróbka skrawaniem, obróbka termiczna, obróbka chemiczna oraz niezwykle popularna obróbka plastyczna. Nie da się przy tym ukryć, że na szczególną uwagę zasługuje ostatnia z wymienionych wyżej metod, która polega na nadaniu wymaganego kształtu elementom metalowym, poprzez wywieranie nacisku na materiał w sposób przekraczający granicę jego plastyczności. Jest to jedna z najstarszych metod kształtowania metalu i znana była ona już w starożytności. Niemniej jednak także współczesne firmy zajmujące się szeroko pojętą obróbką metali, takie jak Lester-Met, w czasie realizacji swoich zadań stosują metodę obróbki plastycznej, wykorzystując przy tym nowoczesne maszyny i urządzenia sterowane komputerowo (CNC). Są to przede wszystkim różnego rodzaju giętarki, walcarki, frezarki, ciągarki lub prasy, itp.

Proces nadawania elementom metalowym żądanego kształtu i właściwości może wymagać zastosowania odmiennych technologicznie metod, czyli:

  • obróbka na zimno – gdzie temperatura procesu jest niższa od temperatury rekrystalizacji danego metalu. Metoda ta zmienia własności mechaniczne metali, powiększając ich własności wytrzymałościowe przy jednoczesnym obniżeniu własności plastycznych,
  • obróbka na gorąco – w tym przypadku temperatura podczas obróbki jest wyższa od temperatury rekrystalizacji wybranego materiału. Można dzięki temu osiągnąć bardzo wysoki stopień odkształcenia, przy czym jednak nieznacznie polepsza to własności mechaniczne metali,
  • obróbka na półgorąco.

Różne oblicza obróbki plastycznej

Obróbka plastyczna metalu to proces, którego realizacja może przebiegać też przy pomocy odmiennych metod odkształcania. Są to przede wszystkim:

  • kucie – kiedy to przedmiotom nadaje się określone parametry poprzez uderzanie z określoną siłą i częstotliwością. Metodę tą stosuje się również w celu poprawy właściwości mechanicznych metalu poprzez nadanie mu odpowiedniej struktury,
  • walcowanie – wykonywane zarówno na zimno, jaki na gorąco. Podczas tego procesu powstają głównie płaskie produkty, np. blachy o różnej grubości lub metalowe elementy płaskie i cienkie taśmy, bądź folie,
  • gięcie – polegające na zmianie krzywizn materiału bez naruszania jego wymiarów poprzecznych,
  • wyciskanie –  określane również prasowaniem wypływowym, w czasie którego tłoczysko lub stempel naciska na metal umieszczony w specjalnym pojemniku (rycypiencie) i powoduje jego wypływanie przez otwór matrycy lub przez szparę między brzegami ścianek i stemplem,
  • ciągnienie – w wyniku którego następuje zmiana (zmniejszenie) przekroju poprzecznego ciągnionego materiału, któremu towarzyszy jego wydłużanie. Działanie to wykorzystuje się najczęściej w przypadku produkcji drutów lub prętów,
  • tłoczenie, któremu poddaje się blachy i taśmy, zmieniające ich kształt bez zasadniczej zmiany grubości. Proces ten realizowany jest przeważnie na prasach mechanicznych lub hydraulicznych.

Obróbka plastyczna metali to niezwykle popularna technologia produkcji różnego rodzaju elementów metalowych, którą cechuje wiele zalet takich jak:

  • oszczędność materiału,
  • stosunkowo nieduże koszty procesu,
  • możliwość zmiany kształtu metalowych przedmiotów oraz polepszenie ich właściwości, przy jednoczesnym zachowaniu ciągłości ich włókien,
  • wysoka jakość otrzymanych wyrobów.