Historia Polski jest długa i bogata. Stulecia rozwoju sprawiły, że niemal na każdym kroku napotykamy pozostałości dawnych czasów, szczególnie na gruncie architektury. Zabytkowe kamienice, dworki czy kościoły to dobrze wszystkim znany widok w polskich miastach, miasteczkach i wioskach. Wiele z nich jednak niszczeje na naszych oczach. Kto odpowiada za ochronę zabytków i w jakiej formie może ją prowadzić?
Ochrona zabytków – odpowiedzialność właściciela
Polskie prawo stanowi, że odpowiedzialność za ochronę zabytkowego obiektu ponosi jego właściciel. Te znajdujące się w prywatnych rękach to jednak mniejszość, zazwyczaj bowiem w roli tej występuje gmina, państwo lub inne organy władzy administracyjnej. Niekiedy powodem jest nieuregulowany status prawny albo też obawa przed ograniczeniami w kwestii ingerowania w architekturę budynku. Organy ochrony zabytków zajmują się między innymi zapewnieniem prawnych i finansowych warunków zachowania, zagospodarowania i utrzymania obiektu zabytkowego. Ponadto ich działania skupiają się również na uwzględnieniu działań ochronnych w procesie planowania przestrzennego i kształtowania środowiska.
Wpis do rejestru zabytków jest najskuteczniejszym narzędziem zapewniającym ochronę konserwatorską. Może on być dokonany z urzędu bądź na wniosek właściciela obiektu lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym się on znajduje. Otwiera to drogę właścicielowi do uzyskania wsparcia finansowego na przeprowadzenie renowacji. Konieczne jest tu spełnienie licznych wymagań, uzyskanie pozwolenia na prace budowlane oraz zaangażowanie specjalistów zajmujących się konserwacją zabytków. Z ich pomocą możemy na przykład odnowić lub odtworzyć okładziny architektoniczne, okna i drzwi, więźbę dachową. Udział konserwatora będzie niezbędny przy modernizacji instalacji elektrycznej czy sanitarnej do współczesnych standardów.
Rewitalizacja zabytków – korzyści i możliwości
Architektura to swoista kronika dziejów i dlatego dbałość o obiekty zabytkowe ma wymiar nie tylko kulturowy i edukacyjny. Ochrona i konserwacja zabytków powinna być prowadzona również ze względu na przyszłe pokolenia. Ciekawym i skutecznym sposobem przywrócenia zabytkom dawnej świetności jest ich rewitalizacja. Choć kosztowna i obłożona wieloma wymaganiami ze strony organów ochrony zabytków może przynieść wymierne korzyści. Najlepszym dowodem na to są powstające w dawnych fabrykach i zakładach przemysłowych kompleksy handlowo-usługowe lub też stare kamienice przeobrażone w luksusowe domy wielorodzinne albo obiekty biurowe. Zaangażowanie pracowni takiej jak firma St. Art, której specjalnością są projekty wnętrz zabytkowych, pozwoli utrzymać klimat budynku również w jego pomieszczeniu co znacząco podniesie walory estetyczne całości. Obecnie w aranżacji wnętrz modne są stylizacje będące połączeniem elementów klasycznych z nowoczesnymi – na przykład ściennej sztukaterii z meblami industrialnymi.
