Czym zajmuje się notariusz i kiedy skorzystać z jego usług?

2019-11-21

Notariusz w Warszawie czy notariusz we Wrocławiu, a może w małej miejscowości na Mazurach? Nie ma to większego znaczenia, ponieważ w całej Polsce każda kancelaria notarialna świadczy taki sam zakres usług. Fakt, notariusza nie odwiedza się codziennie i nie wszystkie zagadnienia związane z jego pracy muszą być dla nas oczywiste. Jeśli ktoś właśnie teraz stanął przed taką potrzebą, to zachęcamy do przejrzenia naszego zwięzłego przewodnika.

Czym właściwie zajmuje się notariusz?

Notariusz to prawnik na stanowisku powoływanym przez Ministra Sprawiedliwości. To zawód tzw. zaufania społecznego. Do notariusza wybieramy się, gdy chcemy sporządzić dokument dotyczący różnego rodzaju woli dwóch stron. Może być to poświadczenie, umowa sprzedaży (np. akt notarialny przy zakupie mieszkania), sprawa spadkowa czy umowa darowizny. U notariusza można nawet zawiązać spółkę. Wszystkie dokumenty, które zostaną podpisane przez notariusza, mają charakter urzędowy.

Obowiązkiem kancelarii notarialnej jest należyte dbanie o interesy obu stron i innych osób, których dotyczy dana sprawa. Wszystkie czynności powinny przebiegać w świetle prawa i zapobiegać sporą sądowym. Wersja oryginalna aktu notarialnego wraz z podpisami stron pozostaje w kancelarii, pozostałe osoby otrzymują tzw. wypisy, które rzecz jasna mają moc prawną oryginału.

Notariusz podobnie jak psychoterapeuta czy lekarz zobowiązany jest do zachowania tajemnicy, czyli do nieujawniania informacji dotyczących czynności, którymi się zajmował. Tajemnica notarialna obowiązuje również po zaprzestaniu pełnienia funkcji notariusza.

Zanim wybierzemy się do notariusza ze swoją sprawą, warto wcześniej umówić się na spotkanie informacyjne, na które najlepiej zabrać dokumenty dotyczące danego zagadnienia. Tego typu spotkania nic nie kosztują, a zazwyczaj znacznie usprawniają przebieg czynności.

Co załatwimy u notariusza?

Zakres czynności notariusza jest szeroki i trudno zamknąć go na jednej liście. Jednak do kancelarii notarialnej wybieramy się najczęściej, gdy chcemy:

  • spisać protokół,
  • sporządzić akt notarialny (np. małżeńską umowę majątkową, czyli intercyzę),
  • sporządzić poświadczenie (np. akt poświadczenia dziedziczenia),
  • sporządzić protest weksla i czeku,
  • przechować dokumenty, pieniądze lub papiery wartościowe,
  • sporządzić projekty aktów,
  • sporządzić wyciągi dokumentów, a także wpisy i odpisy,
  • sporządzić jakieś inne czynności, które przewiduje ustawa o notariacie (np. oświadczenie o odrzuceniu spadku).

Cennik u notariusza, czyli ile kosztuje notariusz?

Koszt czynności wykonywanej w kancelarii notarialnej jest ograniczony wyznaczaną przez Ministra Sprawiedliwości taksą notarialną. Oznacza to, że notariusz nie może zażądać od nas więcej niż przewiduje cena umieszczona w taksie.

Akt notarialny w języku obcym

Jeśli z różnych powodów akt notarialny, który chcemy sporządzić, ma być również w innym języku niż polski, wówczas czynności powinny przebiegać z udziałem tłumacza przysięgłego.

Kiedy notariusz może odmówić wykonania czynności notarialnej?

Istnieją trzy przypadki, w których notariusz może odmówić dokonania czynności zleconych przez klientów biura notarialnego. Odmowa może nastąpić gdy:

  • czynność wykracza poza normy prawne,
  • notariusz nie ma pewności, czy klient ma zdolność do czynności prawnych,
  • lub w danym przypadku można zastosować wyłączenie notariusza z wykonywania czynności. 

Warto pamiętać również, że jeśli notariusz odmówi nam swojej usługi bez konkretnego powodu, wówczas odpowiada cywilnie oraz dyscyplinarnie za uchybienie.